Vergi Portalı

 
 
Ana Sayfa> Vergi Avantajları
Vergi avantajları ve Yargının hakemliğine başvurulabilecek konular
Genel uyarılar, oönem kaydırmak suretiyle vergiyi geciktirerek ödeme, gider olarak dikkate alınabilecek harcamalar, vergiden istisna kazançlar ve değişik kanunların sağladığı imkanlarla ikili vergi anlaşmalarının sağladığı vergi avantajları

Yargının hakemliğine başvurulabilecek konular

Genel uyarılar

Dönem kaydırmak suretiyle vergiyi geciktirerek ödeme

Gider olarak dikkate alınabilecek harcamalar

Vergiden istisna kazançlar

Değişik kanunların sağladığı imkanlar

Vergi Usul Kanunu’nun yarattığı imkanlar

KDV Kanunundaki mükelleflere avantaj sağlayan hükümler

Ücretlilerle ilgili imkanlar

İkili vergi anlaşmalarının sağladığı vergi avantajları

Damga Vergisi’nin daha az ödenmesi imkanı

Diğer imkanlar


Yargının hakemliğine başvurulabilecek konular

1. Yabancı ortaklı işletmelerde yatırım indiriminden yararlanan şirket kar dağıtımında bulunduğunda, yabancı ortağın mukimi olduğu ülke ile Türkiye arasında çifte vergilemeyi önleme anlaşması varsa stopajın % 19.8 değil, anlaşmadaki tavan dikkate alınarak uygulanması gerekmektedir. Oysa Mali İdare önceden bu görüşteyken şimdilerde görüş değiştirmiştir. Tavsiyemiz bu konunun yargıya götürülmesi yönündedir.

2. Mali İdare, finans kurumları dışındaki yabancı şirketlerden alınan kredilerin faizlerinin eski Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 24. maddesi ile yeni Kanunun 30. maddesine ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nın 8/a maddesine göre stopaja tabi olduğu görüşündedir. Biz bu yaklaşımın ilgili Bakanlar Kurulu Kararı’na uygun olmadığını, stopaj uygulanmaması için illa finans kurumu olmak gerekmediğini düşünüyoruz.

3. Herhangi bir şekilde vergi dairesinden alacaklı iken, aynı veya önceki dönemlere ilişkin bir borç iddiası mevcut ise gecikme faizi, alacaklı olunan döneme kadar hesaplanmalıdır. Bu konuda verilmiş mukteza ve yargı kararları mevcuttur.

4. 2 no’lu KDV beyanının verilmemiş olması nedeniyle yapılan tarhiyatlar, dava konusu yapılmalıdır. 1 no’lu KDV beyanlarının dikkate alınması gerektiği görüşündeyiz.

5. Vergi aslı ve cezası üzerinde uzlaşılsa bile gecikme faizi dava konusu yapılabilmektedir.

6. Serbest bölgede faaliyette bulunan ilişkili şirkete de hiç kar bırakılamayacağı görüşüyle örtülü kazanç dağıtımı yönünden eleştiriler yapılmaktadır. Dava konusu yapılmasını tavsiye ediyoruz.

7. Mali İdare, serbest bölgede elde edilen faiz, repo ve benzeri gelirlerin vergiye tabi olduğu görüşündedir. Biz böyle bir inceleme ya da eleştirinin dava konusu yapılmasını tavsiye ediyoruz. Keza Danıştay da bu konuda düzenleme yapan 85 seri no’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin yürütmesini durdurarak bu konudaki yaklaşımını ifade etmiştir.

8. % 0,5 götürü gider uygulamasında, beyannameden doğrudan indirim suretiyle dikkate alınabileceği doğrultusunda yargı kararları mevcuttur.

9. Karşılıkların (ciro primi, ikramiye, garanti, promosyon ve benzeri) gider yazılabilmesi konusunda çelişik uygulamalar göz ardı edilmemelidir.

10. Mali İdare, istenirse binek otoları için ödenen ÖTV ve KDV’lerin istenirse amortisman yoluyla gider yazmak yerine, doğrudan gider yazılabileceği yönünde görüşler vermiştir.

11. Aktifleştirme dönemi kavramı tartışmalıdır. Aktifleştirme tarihinden sonraki harmanların doğrudan gider yazılabileceği yönünde Danıştay kararları vardır.

12. 2003 yılına ilişkin Serbest bölge karının dağıtımı aşamasında stopaj yapılmasının doğru olmadığı görüşündeyiz. Mali İdare farklı görüşte olduğundan ihtirazi kayıtla beyanı tavsiye ediyoruz.


Genel uyarılar

13. Gecikme zammı, ekonominin normal dönemlerinde kamu alacağının aşınmasını önlemenin ötesinde değerlere ulaşmakta, bir nev’i ceza mahiyetine bürünmektedir. Bu nedenle dava edilebileceğini düşünüyoruz.

14. Ev alır, kiraya verirseniz, evinizin kredi faizlerini matrahtan indirebilirsiniz. Ancak, bunun işleyebilmesi için yıllık gelir vergisi beyanında bulunuyor olmanız gerekmektedir.

15. İhracat yapın, hiç vergi vermeyin. Dar mükellef kurumların, ihracatları ile ilgili gelirlerinin hiç vergilenmemesi imkanı vardır. Bir önceki Kanun’da bu imkan üretim yapan dar mükellefler için de düzenlenmişken, yeni Kurumlar Vergisi Kanunu bu imkanı yalnızca alım-satım yapan dar mükellef kurumlar için getirmiştir.


Dönem kaydırmak suretiyle vergiyi geciktirerek ödeme

16. Altın satın almak suretiyle (ancak yasal olarak bunu yapabilecek şirketler için geçerli) dönem kaydırma imkanı mevcuttur.

17. Portföyünün %51’den fazlası Türkiye’de kurulu şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının katılma belgeleri satın alınmak suretiyle dönem kaydırma imkanı.

18. Hisse (yerli-yabancı) senetlerinin satın alınması suretiyle dönem kaydırma imkanı.


Gider olarak dikkate alınabilecek harcamalar

19. Değeri düşen mallar için (dönem sonunda henüz satılamamışsa) takdir komisyonu kararı alınarak (satılmışsa gerekmez) gider yazılabilmesi imkanı.

20. Telefon, su, elektrik, gaz faturalarıyla ilgili gecikme faizleri gider mahiyetindedir.

21. Temettü ikramiyesi karşılıkları gider yazılabilecektir.

22. Binek oto satışlarında daha önce KKEG yazılmış tutarların, kârın tespitinde dikkate alınması unutulmamalıdır.

23. Binek oto kasko giderlerinin tamamı (ödemenin yapıldığı dönemde) gider olarak dikkate alınabilecektir.


Vergiden istisna kazançlar

24. Yabancılar da dahil menkul kıymet yatırım fonlarına sağlanmış istisna, önemli bir vergi avantajıdır.

25. Gayrimenkul fon ve ortaklıklarının kazançları vergilendirilmemektedir.

26. Emisyon primleri ve rüçhan haklarının satışından sağlanan kazançlar vergiden muaftır.


Değişik kanunların sağladığı imkanlar

27. Bankalar, Aralık muhtasar beyanı ile beyan edecekleri mevduat faizi stopajlarını bir ay geç beyan edip ödeyebilirler.

28. Kâr dağıtılmaz, sermayeye ilave edilirse vergi uygulanmayacaktır.

29. Sene içinde ödenen stopajlar geçici vergiye mahsup edilmelidir.

30. Devir suretiyle birleşme halinde vergi ödenmez. Ayrıca yeni Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca devir neticesinde devrolan şirketlerin zararının kullanımı için aynı sektörde faaliyet gösterme şartı kaldırılmış; yalnızca devrolan firmanın faaliyetine 5 yıl boyunca devam zorunluluğu getirilmiştir.

31. Emlak vergisi beyanının iki ay geç verilmesinin cezası sadece usulsüzlüktür.

32. Kâr paylı hisse senedi satın alınması ve bir sure sonra satılması halinde elde edilen kar payı iştirak kazançları, istisnası nedeniyle vergilenmez.

33. Geçici verginizi %10’a kadar yanılarak hesaplayabilirsiniz.


Vergi Usul Kanunu’nun yarattığı imkanlar

34. Satılan demirbaşların kazancının vergisini üç yıl erteleme imkanı (yenileme fonu) vardır.

35. Alacak ve borç (TL, yabancı para cinsi) senetlerine reeskont uygulanması imkanı vardır.

Amortismanlarla ilgili hükümler

36. İki kat (azalan bakiyeler) amortisman ayırabilme imkanı.

37. Bina maliyeti dışında değerlendirilebilecek amortismana tabi kıymetlere dikkat edilmelidir. Böylelikle bir kısım harcamalar için daha kısa süre amortisman imkanı doğacaktır.

38. Amortismana tabi malların sigorta tazminatı üç yıl kâra ilave edilmeyebilir.

39. Bilgisayar yatırımları için farklı amortisman oranları belirlenmesi konusunda (özellikle henüz amorti olmadan yenileme halinde) Maliye Bakanlığı’na başvurulmalıdır.

40. Vazgeçilen alacaklar, üç yıl kâra ilave edilmeksizin bekletilebilir.

41. Şüpheli duruma gelen alacaklar için karşılık ayırma suretiyle gider yazma imkanı vardır.


KDV Kanunundaki mükelleflere avantaj sağlayan hükümler

42. İhracat için ayrı şirket kurulması halinde, ihracat bedelinin %18’ine kadar, doğrudan üreticinin ihracatına nazaran daha yüksek KDV iadesi alınabilmesi sonucu doğurmaktadır.

43. Düşük teminatla iade alabilme imkanı araştırılmalıdır.

44. Yurt dışından gelen yardımların KDV’ye tabi olmaksızın işletmeye dahil edilebilmeleri imkanı araştırılmalıdır.

45. Yıl sonlarında yapılan değerlemeler için fatura kesilmez, KDV hesaplanmaz.

46. Konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda KDV, alıcıya, satış anına kadar uygulanmaz.

47. İhraç kaydıyla teslimlerde KDV tahsil edilmez. Bunun yanında, 12 no’lu KDV sirküleri ile getirilen bir düzenleme ile, ihraç edilen malların üretiminde kullanılan kalıpların bedellerinin yurtdışındaki alıcıdan alınması durumunda, kalıplar fiilen ihraç edilmese de, kesilen faturalar hizmet ihracı kapsamından KDV’den istisna olarak düzenlenebilecektir.

48. Şahıs şirketlerinin sermaye şirketlerine devir ve dönüşümlerinde KDV uygulanmaz.

49. Yurtdışı hizmet faturalarıyla ilgili kur farklarının KDV’ye tabi olmaması gerektiğini düşünüyoruz. Ancak idarenin bu konuda farklı görüşte olduğunun bilinmesi gerekmektedir.

50. Faaliyetleri gruptaki zararlı şirkette toplayarak birikmiş zararlardan ve devreden KDV’den yararlanma imkanı araştırılmalıdır.


Ücretlilerle ilgili imkanlar

51. Serbest bölge çalışanlarının bu bölgede verdikleri hizmetler karşılığı elde ettikleri ücretler gelir vergisinden muaftır.

52. İrtibat bürosu çalışanları gelir vergisinden muaftır.

53. Yabancı ücretlilerin Türkiye’den verdikleri hizmetlerle ilgili yurt dışındaki işverenden elde ettikleri ücretler için yıllık beyanda bulunulur (aylık muhtasar yerine).

54. 10’dan az işçi çalıştıran işyerleri için üç ayda bir muhtasar beyanname verebilme imkanı, enflasyonist ortamda bir avantajdır.

55. Bakmakla yükümlü olunan özürlü bulunması halinde ücretlinin sakatlık indiriminden yararlanabilme imkanı vardır. Aynı hak, serbest meslek erbabına da kendisi ve varsa bakmakla yükümlü olduğu özürlü için getirilmiştir.

56. Şahıs özel sigorta primlerinin kazançtan indirebilmesi imkanı.

57. Yurtdışı harcırah uygulaması avantaj sağlayabilecektir.

58. Çocuk zamları vergiden muaftır.

59. Yabancı ücretli de vergi iadesi alabilir.

60. Evlenme ve doğum yardımları gelir vergisine tabi değildir.

61. Hastalık nedeniyle yapılan yardımlar gelir vergisine tabi değildir.

62. Çalışanlara 100m2’ye kadar konut tahsisi, ücret sayılmayacaktır.

63. İş değişikliklerinde, her seferinde vergi kesintilerine ilk dilimden başlanması imkanı mevcuttur.


İkili vergi anlaşmalarının sağladığı vergi avantajları

64. Düşük stopaj imkanı (örn. royalty ve yerel oranın 2006 Temmuz ayında arttırılması nedeniyle kar payı ödemeleri) olabilir.

65. Türkiye’de teşvikler nedeniyle ödenmeyen verginin, ödenmiş gibi yabancı ülkede ödenecek vergiden mahsubu (Tax Sparing) imkanı olabilir.

66. Yabancı ortakların vergi anlaşmaları açısından avantaj sağlayan ülkeler üzerinden Türkiye’de yatırım yapmasının sağladığı avantaja dikkat edilmeli.

67. İrtibat bürolarının vergi karşısındaki durumu göz ardı edilmemelidir.

68. Vergiye tabi olayın iki farklı ülkede farklı şekillerde değerlendiriliyor olması nedeniyle, aynı olaydan iki ülkede de vergiyi azaltıcı şekilde yararlanabilme imkanları (double deep) araştırılmalıdır.


Damga Vergisi’nin daha az ödenmesi imkanı

69. Damga vergisi matrahı KDV hariç tutardır.

70. Repo ve ters repo işlemleri damga vergisi %0 oranında tatbik edilmektedir.

71. Yurtdışındaki finans kurumlarından temin edilecek kredilerle ilgili olarak ilk kez düzenlenecek kağıtlar ve bu çerçevede temin edilecek banka teminat mektupları %0 oranında vergiye tabidir.


Diğer imkanlar

72. Fiktif depo, antreponun faydaları araştırılmalıdır.

73. Tam bölünme hali vergi dışı bırakılmıştır.

74. Kısmi bölünme halinde de vergi hesaplanmayabilecektir.

75. Devir veya bölünme hallerinde devir alınan kurumların zararlarının özsermaye toplamını geçmeyen kısmı vergi matrahından indirilebilecektir.

76. Teknopark Kanunu’nun getirdiği imkanlar araştırılmalıdır.

77. 5084 sayılı yatırımlar ve istihdamın teşviki ile ilgili kanunun getirdiği imkanlar araştırılmalıdır.

78. Uluslararası gemi siciline kayıtlı gemilere getirilen vergi istisnası araştırılmalıdır.

79. Ar-Ge harcamaları için Tübitak onayı neticesinde Hazine’den hibe şeklinde maddi yardım almak mümkündür.

80. Aynı şekilde, Tübitak tarafından onaylanmış projeler kapsamında gerçekleştirilen Ar-Ge harcamalarının %40’ının kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapılabileceği unutulmamalıdır.

81. Maliye Bakanlığı, son yıllarda yayınladığı kimi muktezalarında, yurtdışındaki şirketlerden kendi bünyelerinde kullanmak üzere bilgisayar programı satın alan firmaların bu ödemeleri nedeniyle stopaja tabi olmadıkları yönünde görüş bildirmiştir. Yine de, bu konu ile ilgili uygulamaya geçmeden önce yazılı görüş alınmasını öneriyoruz.

82. Gelir Vergisi Kanununda yapılan düzenleme ile, yatırım indirimi müessesesi 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Buna karşın, geçmiş harcamalarını tamamlamayan mükellefler için 31.12.2008 tarihine kadar süre verilmiş, fakat bu dönemde yatırım indiriminde yararlanan mükelleflerin kurumlar vergisi oranı olarak %30’u kullanacakları belirtilmiştir. Dönem matrahının % 33’ünden fazla harcaması bulunan mükelleflerin yatırım indirimine devam etmesinin avantajlı, daha azın ise dezavantajlı olacağını hatırlatmak istiyoruz.

83. Maliye Bakanlığı, yayınladığı 361 seri no’lu VUK Tebliği ile elektronik belge saklanmasına olanak sağlanmıştır. Özellikle çok sayıda fatura ve irsaliye üreten mükellefler bu imkandan yararlanarak arşiv maliyetlerini düşürebileceklerdir.

84. Damga vergisine ilişkin olarak getirilen sınırın işlem başına olması gerektiği düşüncesindeyiz. Diğer bir deyişle aynı işlem için birden fazla nüsha düzenlenen kağıtların her bir nüshası için üst sınırın ayrı ayrı uygulanmasının doğru olmayacağı inancındayız.

Kaynak: İş Dünyasının 2007 Mali Rehberi

 

Güncel

TC. Resmi Gazete

23 Ekim 2017
Gazete Içerigi

Mini Anket

Vergi Borçlarının Yeniden Yapılandırılmasıyla İlgili Kanun Hakkındaki Düşünceniz Nedir?


Sonuçlar Diğer Anketler